Một số hình ảnh mô tả cách thêu tranh chữ thập
Cross-stitch, hay còn gọi là x-stitch - Tiếng Việt gọi là Thêu chữ thập. Cross stitch là thêu trên loại vải thô có các nống đều để các mũi thêu thành hình chữ thập một cách đều đặn. Có hai loại vải chính: aida (đọc là aida) và evenweave (vải thô). Linen không hẳn là vải thô, vì nống không thẳng mấy nhưng khi dùng để thêu X cũng có kết quả rất tốt.
Aida là loại vải "sinh ra để thêu X", các nống sợi của nó to và tạo thành từng ô vuông . Đây là tác phẩm nho nhỏ trên mảnh aida:
Cách thêu tranh chữ thập
Thông thường chỉ thêu được sắp 6 sợi một, khi thêu bạn phải rút từng sợi, bạn hãy dùng 2 ngón tay, cầm vào đầu 1 sợi chỉ và rút thẳng tay, sợi chỉ sẽ được rút ra mà không bị rối.
- Đối với mỗi loại vải thì số lượng sợi chỉ thêu yêu cầu là khác nhau, thông thường vải aida 14 cần thêu 2 sợi chỉ, vải aida 11 cần thêu 3-4 sợi chỉ vì vậy trước khi bắt đầu thêu, bạn nên tìm hiểu kỹ hoặc gọi điện cho người bán hàng để biết rõ cỡ vải bạn định thêu và số chỉ cần thêu.
- Bạn phải tìm tâm cho bức tranh thêu bằng cách gấp tư miếng vải, trên mẫu thêu cho sẵn (chart) cũng có tâm bức tranh , đó là giao điểm của 2 mũi tên trên sơ đồ, bạn có thể thêu từ tâm bức tranh , như thế đảm bảo bức tranh thêu của bạn sẽ nằm chính giữa mảnh vải.
- Để thành phẩm thêu đẹp, bạn phải thêu vừa tay, không rút chỉ mạnh quá làm cho mất hình dáng chữ xx, các chữ x bạn thêu đúng vào 4 lỗ của 1 ô vuông thì chữ x sẽ vuông vắn, đẹp.
Hãy nhìn những bức ảnh minh hoạ sau đây bạn sẽ có một hình dung tối thiểu về cái gọi là thêu chữ thập hay gọi là "cross-stitch", hay "x-stitch". Đây là hướng dẫn thêu một mũi x-stitch đầu tiên, trên nền vải aida...
Các lỗ trên vải tự tạo thành các điểm để đâm kim qua, rất tiện lợi. Đâm kim từ góc trái phía dưới của ô vải nơi bạn định đặt mũi X. Xuống ở góc phải trên. Như thế này:
Sau đó, đâm kim lên ở lỗ số 3, rồi xuống ở 4. Hoan hô, được một mũi rồi!
Tuy nhiên, đó chỉ là cách thêu một mũi x, trên thực tế, khi thêu một "tác phẩm", nhất là các tác phẩm "hoành tráng", Nếu bạn thêu từng mũi x như vậy thì sẽ không nhanh, và bên mặt trái của tác phẩm, các đường chỉ rất rối, nếu may lỡ bạn thêu lộn một vùng nào đó mà phải tháo ra thì sẽ rất phiền phức... (mà hình như cái sự may lỡ này xảy ra khá thường xuyên đối với một số thành viên mới vào nghề) Vì vậy, Bạn có thể thêu từng hàng theo cách sau:
Hoặc
Ngoài ra, còn có cách làm theo cột, ít phổ biến hơn, nhưng lại rất hay gặp khi thêu viền của mấy tranh nho nhỏ
Lưu ý: đường chỉ kéo theo hướng / rồi mới \ hoặc là kéo theo hướng \ rồi mới / hoàn toàn theo thói quen của bạn (có một số chart có hướng dẫn cách thêu các hướng đi của chỉ, đường chỉ theo hưỡng dẫn trên chart này với các chart bạn gặp lần khác có thể khác nhau, thậm chí là trái ngược nhau, bạn đừng ngại, bạn chỉ cần làm theo thói quen của bạn, chỉ cần lưu ý là các mũi chỉ để hoàn thiện một chữ "X" nên theo cùng một hướng hoặc ////// hoặc là \\\\\ thì nhìn tác phẩm của bạn sẽ đều và đẹp hơn.
Cách gút chỉ khi bắt đầu và kết thúc
Nói chung là khi bắt đầu và kết thúc không nên cột gút lại, mặt vải phía sau nhìn sẽ không gọn, và mấy cái gút ấy nếu gút nhỏ thì lại dễ tuột chỉ lắm, nhất là khi đem giặt, còn gút bự thì mặt vải bị cộm lên, không gọn.
Cách gút chỉ khi bắt đầu mũi đầu tiên, chúng ta để ý một tý, kéo sợi chỉ phía sau ra một chút, luồn cây kim qua, xong, nếu kỹ hơn thì luồn qua thêm một mũi nữa, nhưng như vậy cũng đủ chắc rồi, sau khi luồn qua thì chị em ta cứ tiếp tục mà làm thôi, không sợ bị tuột chỉ đâu, chắc lắm.
Nếu sợi chỉ ban đầu không có được cái vòng như hình trên (ví dụ như thêu cùng lúc một sợi màu này, một sợi màu kia thì không thể có được cái vòng đó) thì bạn có thể làm theo cách này... khi bắt đâu thêu mũi thứ nhất xong, lấy tay giữ đầu sợi chỉ kia dưới mặt vải, cố ý kéo chừa lại một đoạn chỉ dư một đoạn nhỏ ở mặt dưới (khoảng 0.5cm-1cm), sau đó, khi đâm kim xuống, lật mặt trái vải lên, ngón cái của bàn tay ko cầm kim (hihi, vì ko phải ai cũng cầm kim tay phải) giữ chặt đầu chỉ đã để chừa, kéo sang bên trái hoặc bên phải tuỳ theo hướng các mũi chỉ tiếp theo sẽ đi về phía nào, đâm kim lên vào ô bên cạnh vòng chỉ qua phần chỉ tay kia đang giữ, sau đó lại đâm kim xuống để tạo những đoạn || hoặc = đè lên đoạn chỉ dư đó, rất chắc chắn và đẹp nữa!
Còn khi kết thúc, nếu thêu theo từng hàng, ở mặt trái, chúng ta sẽ có các đường chỉ là những đường dọc song song nhau như thế này ||. Còn khi kết thúc nếu thêu theo cột, ở mặt trái chúng ta sẽ có các đường song song như thế này =. Vì vậy khi muốn kết thúc đường chỉ đó, không cần cột gút lại mà chỉ cần luồn cây kim dưới các sợi chỉ || hoặc = này, kéo qua là được, nếu muốn chắc ăn hơn thì sau khi luồn kim qua, ta lại luồn kim lại một lần nữa, bảo đảm ko bao giờ tuột chỉ hết.
Đôi khi, trong mẫu thêu bạn sẽ còn gặp các loại 1/4 stitch, 3/4 stitch (trên chart sẽ có ký hiệu tương tự với hình mà bạn nhìn thấy dưới đây), và cả hai loại đó kết hợp với nhau trong một ô.
Với mũi thêu 1/4 bạn làm như sau: lên kim ở góc 1 ô (ví dụ lên kim ở 1), không như mũi thêu bình thường bạn xuống kim ở góc chéo đối diện với vị trí mà bạn vừa lên kim, bạn đâm kim xuống ngay ở tâm của ô đó (chỉ bằng nửa của một đường chéo ô vuông mà bạn đang thêu, ví dụ như xuống kim ở 2). Vậy là bạn đã có mũi 1/4 như trong hình
Với mũi thêu 3/4 bạn làm như sau: lên kim ở góc 1 ô (ví dụ ở 1), xuống kim ở tâm của ô, lên kim tiếp ở góc khác của ô (ví dụ ở 3), xuống kim tiếp ở góc đối diện của ô (ví dụ ở 4). Vậy là bạn đã có 1 mũi 3/4.
